Body leasing to sposób na zatrudnienie wykwalifikowanego, przygotowanego, pewnego pracownika bez konieczności przeprowadzenia drogiego i czasochłonnego procesu rekrutacji oraz obowiązku dopełnienia formalności związanych z podpisaniem umowy o pracę. Nie należy mylić pojęcia outsourcingu pracowników z body leasingiem. Są to dwie odrębne dziedziny, które wbrew pozorom bardzo się od siebie różnią.

W pierwszym przypadku dochodzi do dosłownego wypożyczenia pracownika na określony czas. Nie ma znaczenia z punktu widzenia zawieranej umowy, czym pracownik będzie się zajmował oraz jakie cele osiągnie. Firma zatrudniająca chce, aby taka osoba wsparła ją przy konkretnym projekcie krótko lub długoterminowym.

W przypadku outsourcingu kupuje się całą usługę np.: prowadzenie księgowości, wykonanie aplikacji, zarządzanie zasobami ludzkimi, prowadzenie marketingu czy produkcję. Outsourcing to strategia biznesowa, stąd na całą sprawę trzeba patrzeć bardziej holistycznie. Jego celem jest najczęściej obniżenie kosztów, zwiększenie efektywności i skupienia się na kluczowych obszarach pracy firmy.

Kiedy sprawdzi się body leasing?

Przy realizacji czasowych projektów wykraczających poza standardową działalność przedsiębiorstwa, zatrudnienie pracownika na stałe nie ma sensu. Wtedy do akcji wkracza body leasing. Wypożyczony specjalista może się przydać w przypadku, gdy potrzebne jest świeże spojrzenie na sprawę, trzeba czasowo zwiększyć możliwości przerobowe, gdy nie ma czasu na rekrutację oraz gdy potrzebne są bardzo konkretne umiejętności.

Dowiedz się więcej i sprawdź, czy outsourcing pracowników jest dla Ciebie.

Body leasing – zalety

Body leasing nie wymaga tworzenia nowego stanowiska pracy, ponoszenia związanych z tym kosztów i dopełnienia formalności. Body leasing charakteryzuje się brakiem obowiązków kadrowych wobec wypożyczonego pracownika, znacznie niższym kosztem oraz elastycznym okresem zatrudnienia, szybkim pozyskaniem pracownika, prostą procedurą i brakiem rekrutacji.

W przypadku body leasingu przedsiębiorca jest usługobiorcą – wypożycza pracownika za ustaloną opłatą i na określonych warunkach, ale nie odpowiada za jego zatrudnienie.

Na czym polega body leasing?

Body leasing to krótkoterminowa forma zatrudnienia specjalistów, która najczęściej wykorzystywana jest w branży IT. Body leasing pozwala na błyskawiczne zatrudnienie nowych pracowników bez konieczności przeprowadzania czasochłonnego i kosztownego procesu rekrutacyjnego.

Body leasing oferuje szereg korzyści dla Twojej firmy, a należą do nich między innymi: oszczędność czasu, elastyczność w doborze pracowników do realizacji projektów, ale też obniżenie kosztów zatrudnienia doświadczonych specjalistów w porównaniu do innej formy zatrudnienia – np. na etat.

Body leasing a zatrudnianie pracowników: kluczowe różnice i zalety body leasingu

W ramach body leasingu zatrudnia się pracowników na określony czas. Dostarczani są oni przez zewnętrzne firmy, które dbają o to, aby kandydaci mieli odpowiednie kwalifikacje. Dla przedsiębiorstwa oznacza to większą elastyczność i większą swobodę. Na body leasing warto zdecydować się w sytuacji, w której zależy Ci na jak najszybszym zatrudnieniu specjalistów.

Warto nadmienić, że w body leasingu proces rekrutacji przebiega o wiele szybciej. Oczywiście, istnieją różne rodzaje rekrutacji, ale w tej sytuacji to body leasing sprawdza się najlepiej. Firma otrzymuje pracownika do konkretnego projektu od firmy zewnętrznej, przez co nie musi zaprzątać sobie głowy długotrwałą selekcją kandydatów, jak w przypadku pracy na etat.

Pozyskanie pracownika w ramach body leasingu jest banalnie proste i daję nieograniczone możliwości. Body leasing IT pozwala na szybkie dostosowanie pracowników do bieżących potrzeb przedsiębiorstwa.

Popularność body leasingu spowodowana jest dostępem do świetnie wykwalifikowanych specjalistów z zakresu IT. Dla klienta ważna jest również minimalizacja ryzyka, którą gwarantuje selekcja przeprowadzana przez zewnętrznych dostawców.

Kiedy warto rozważyć body leasing w swojej firmie?

Body leasing jest zdecydowanie wskazany dla firm, które potrzebują błyskawicznego wsparcia na czas określony przy bardzo wymagających projektach. Nie muszą być one związane stricte z branżą IT.

Body leasing polecany jest również dla firm, które cenią sobie mądre zarządzanie finansami. Współpraca z zewnętrznym dostawcą może pomóc przedsiębiorstwu w dysponowaniu odpowiednią liczbą pracowników, która będzie adekwatna do bieżących potrzeb. Ponadto usługi body leasingu to mniejsze koszty i ryzyko związane z zatrudnieniem na własną rękę, na pełen etat.

Przykłady zastosowania body leasingu w różnych branżach

Umowy na body leasing można zastosować wielu różnych branżach, do których należą między innymi:

Body leasing jest także popularny w takich branżach jak opieka zdrowotna (wynajem pielęgniarek i lekarzy), budownictwo (wynajem inżynierów, architektów i specjalistów), edukacja (zatrudnienie nauczycieli i wykładowców), energetyka (specjaliści do spraw OZE), prawo (szeroko pojęci prawnicy), sprzedaż i obsługa (przedstawiciele handlowi i obsługa klienta) oraz media i rozrywka, badania i rozwój, ale też HR i rekrutacja.

Warto pamiętać, że firmy zewnętrzne chcą dzielić się swoim doświadczeniem i oferują wsparcie w wielu różnych zakresach, a dostawcy poprzez znajomość rynku umożliwiają kontakt z najlepszymi specjalistami. Rekrutacja stała w przypadku zatrudnienia na krótki czas jest gorszym wyborem aniżeli body leasing.

Body leasing vs. praca tymczasowa. Jakie są kluczowe różnice?

Kluczowe różnice pomiędzy body leasingiem a pracą tymczasową:

Zrównoważony rozwój już dawno przestał być jedynie trendem, a stał się ważną i integralną częścią działalności biznesowej. W obliczu zmian klimatycznych, ale też za sprawą przepisów unijnych, które nakładają na kolejne firmy obowiązek raportowania niefinansowego, przedsiębiorcy wzięli na siebie ciężar odpowiedzialności za społeczeństwo i środowisko. Nie byłoby to jednak możliwe bez udziału nowych technologii, pozwalających chociażby na wydajniejsze przetwarzanie danych czy odejście od wysokoemisyjnych data centers. Transformacja cyfrowa i digitalizacja procesów zrewolucjonizowały również sposób zarządzania zasobami ludzkimi.

16 grudnia 2022 roku opublikowana została unijna dyrektywa o sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (Corporate Sustainability Reporting Directive). W swoich założeniach ma przede wszystkim zobowiązać firmy do ograniczania negatywnego wpływu działalności na środowisko, przestrzegania praw człowieka oraz zasad odpowiedzialności społecznej i ładu korporacyjnego. W praktyce chodzi o to, aby wszelkie działania związane z ESG (Environmental, Social, Governance) nie były jedynie deklaracjami, a miały poparcie w danych. Wymóg raportowania ESG w pierwszej kolejności (za 2024 rok) obejmie jednostki zainteresowania publicznego, które dotychczas posiadały obowiązek raportowania niefinansowego zgodnie z dyrektywą NFRD. Jednak w perspektywie najbliższych lat dotyczyć ma nie tylko dużych spółek czy grup kapitałowych, ale też małych i średnich przedsiębiorstw. Nic więc dziwnego, że środowisko biznesowe już teraz weryfikuje swoje strategie zrównoważonego rozwoju i wdraża rozwiązania pozwalające na prowadzenie bardziej efektywnych działań. Branża HR jest niezwykle ważną częścią tej prośrodowiskowej układanki. W LeasingTeam Group wykorzystujemy najnowsze technologie i digitalizujemy procesy zarządzania zasobami ludzkimi, aby jeszcze skuteczniej wspierać przedsiębiorstwa w wypełnianiu ich społecznych zobowiązań.

– Nasi klienci, tak jak my, wiedzą, że wszystkie drogi rozwoju prowadzą w kierunku technologii. Praca ludzka nie tylko staje się coraz bardziej kosztowna, ale i deficytowa, dlatego firmy muszą dzisiaj na nowo odkryć HR za pomocą danych, sztucznej inteligencji i nowych sposobów pracy, aby zbudować siłę i znaleźć ścieżki do nowych możliwości – mówi Andżelika Majewska, wiceprezes LeasingTeam Group.

Witamy w cyfrowym świecie HR

Systemy HRM już od wielu lat usprawniają komunikację pomiędzy kadrami a pracownikami. Podstawą tego rodzaju oprogramowania jest centralna baza danych, zapewniająca firmie kompleksowy wgląd w sytuację kadrową. Korzystają z niego zarówno przedsiębiorstwa o średniej wielkości, jak i międzynarodowe korporacje. Większość HRMS oferuje moduły pozwalające na zarządzanie czasem pracy, wynagrodzeniami czy feedbackiem. W LeasingTeam poszliśmy o krok dalej i stworzyliśmy innowacyjną platformę nie tylko ułatwiającą pracę działów HR, ale też znacznie usprawniającą formalności po stronie pracowników i przynoszącą wymierne korzyści środowiskowe. TalentPoint to nasz autorski system do obsługi i automatyzacji procesów HR. W TalentPoint kwestionariusz osobowy i wszystkie oświadczenia pracownik wypełnia online w ciągu niespełna 10 minut, a umowa generowana jest automatycznie na podstawie wprowadzonych danych i podpisywania elektronicznie. Nasze oprogramowanie pozwala skrócić proces zatrudniania aż o 75%. Ponadto dzięki integracji poprzez API z używanym w firmie systemem kadrowym oraz ERP, można zoptymalizować procesy onboardingowe i kadrowo-płacowe, znacząco poprawiając efektywność operacyjną. Platforma umożliwia m.in szybki proces akceptacji i rozliczeń czasu pracy, zarządzanie urlopami i absencjami czy delegacjami. Możliwość załatwienia wszystkich formalności bez wychodzenia z domu przekłada się na ograniczenie dojazdów, a tym samym redukcję emisji gazów cieplarnianych. Z kolei wdrożenie elektronicznego obiegu dokumentów i elektronicznych podpisów pozwala aż o 80% ograniczyć zużycie papieru wykorzystywanego do drukowania, nie mówiąc już o prądzie czy tonerach.

– Nowoczesne technologie rewolucjonizują nasze miejsce pracy. Z jednej strony digitalizacja i sztuczna inteligencja pojawiają się już w wielu procesach związanych z HR, a z drugiej  nadal działy kadr pracują na dokumentach papierowych, skanach i Excelach. Jestem przekonany, że nadszedł czas, abyśmy wszyscy mieli dostęp do narzędzi, które ułatwią nam codzienną pracę, uproszczą procesy i pozwolą skupić się na najistotniejszych zadaniach – mówi Marek Deręgowski, Dyrektor Zarządzający w TalentPoint.

Rekrutacje i praca zdalna

O pracy zdalnej najczęściej mówi się w kontekście wygody dla zatrudnionych oraz oszczędności, jakie daje przedsiębiorcom. Jednak już samo wdrożenie technologii umożliwiających pracę z domu, przynosi wymierne korzyści dla środowiska, choćby poprzez wspomniane już ograniczenie dojazdów. Ponadto smart working sprzyja równowadze między życiem zawodowym a prywatnym. Rekrutacje prowadzone online to z kolei duża szansa dla działów HR i agencji pracy na pozyskiwanie talentów z całego świata. Nowe technologie nie tylko ułatwiają procesy rekrutacyjne, ale również promują różnorodność i włączenie. Dzięki temu HR może aktywnie i efektywnie działać na rzecz eliminowania potencjalnych barier w miejscu pracy, co stanowi kluczowy element strategii ESG. Nowe technologie umożliwiają obiektywną ocenę kwalifikacji i kompetencji kandydatów, a algorytmy analizujące dane wspierają rekruterów w wyborze pracowników na podstawie ich umiejętności i doświadczenia, wyrównując szanse na rynku pracy.

Procesy HR wsparte AI

Kolejnym ważnym krokiem w kierunku realizacji celów zrównoważonego rozwoju może być wprowadzenie do procesów rekrutacyjnych sztucznej inteligencji. Algorytmy AI potrafią analizować ogromne ilości danych w celu identyfikacji kandydatów, którzy nie tylko posiadają odpowiednie kwalifikacje, ale także pasują do kultury organizacyjnej firmy. Jednak AI może również wzmacniać kompetencje pracowników działów HR. W ramach platformy TalentPoint oferujemy innowacyjną usługę wirtualnej asystentki HR. Talentina wykorzystuje zaawansowane algorytmy AI, aby wspierać specjalistów w codziennej pracy. Wersja beta posiada dostęp do wiedzy i aktualnych przepisów, co pozwala jej sprawnie odpowiadać na pytania z zakresu kadrowo-płacowego.

Technologia drogą do zrównoważonej przyszłości

Znaleźliśmy się w kluczowym momencie, w którym technologia stała się głównym sojusznikiem biznesu w realizacji strategii zrównoważonego rozwoju oraz integralną częścią pracy branży HR. Konieczność zajęcia się zmianami klimatycznymi pobudziła transformację, która choć dla wielu stanowi wyzwanie, to przede wszystkim powinna być traktowana jako ogromna szansa. Nowe technologie i digitalizacja procesów HR pozwalają skutecznie łączyć cele biznesowe z troską o planetę, tworząc tym samym harmonijną i zrównoważoną przyszłość.

– Poprzez nasze działania i inwestycje w nowe technologie nie tylko pomagamy klientom w realizacji ich celów środowiskowych, społecznych i związanych z zarządzaniem, ale również chcemy, aby czuli, że nasz zrównoważony rozwój jest częścią ich zmian. Od zawsze LeasingTeam bardzo mocno angażował się w etykę i prawa pracownicze, kultywując najwyższe wartości – podsumowuje Andżelika Majewska, wiceprezes LeasingTeam Group.

W trosce o transparentność, wzajemny szacunek i zaangażowanie, firma LeasingTeam Group będzie regularnie przeprowadzać badania satysfakcji wśród zatrudnianych pracowników tymczasowych. Po pierwszym miesiącu badań wyniki napawają optymizmem. Aż 91,5 proc. pracowników tymczasowych, których LeasingTeam delegował do pracy u klientów, wyraziło swoje zadowolenie z obsługi koordynatora. To potwierdzenie skutecznego budowania trwałych relacji z pracownikami.

– Dla naszej firmy transparentność nie jest tylko hasłem – to filozofia, którą wprowadzamy w życie każdego dnia. Nasze badania są dowodem na zobowiązanie wobec pracowników tymczasowych – mówi Dominika Zaczek-Chrzanowska, Dyrektor HR w LeasingTeam Group.

Badania opinii pracowników tymczasowych, które rozpoczęły się we wrześniu 2023 roku, są przeprowadzane przy użyciu ankiet telefonicznych. Co więcej, realizowane są przez osoby z niepełnosprawnościami, co stanowi kolejny krok w stronę aktywnego wsparcia grup zagrożonych wykluczeniem społecznym. Firma LeasingTeam Group nie tylko dba o zadowolenie swoich pracowników, ale także angażuje się w tworzenie szans zawodowych dla tych, którzy tego potrzebują.

– Jesteśmy usatysfakcjonowani, że 100 na 106 ankietowanych osób uznaje, że warunki pracy zgodzą się z przedstawioną przez nas ofertą. To dla nas nie tylko sukces, ale też inspiracja do dalszej pracy nad jakością oferowanych usług – dodaje Dominika Zaczek-Chrzanowska.

Wyniki ankiet są wyrazem satysfakcji pracowników, ale także potwierdzeniem, że misja LeasingTeam Group w zakresie budowania zaufania i pozytywnych relacji z pracownikami przynosi powodzenia. Firma planuje kontynuację badań, z nadzieją na dalsze rozwijanie się jako odpowiedzialny pracodawca.

Wysoka rotacja pracowników tymczasowych, już z samej definicji tej formy zatrudnienia, nie powinna nikogo dziwić. Martwić może jednak zauważalny spadek motywacji, a co za tym idzie – jakości wykonywanej pracy. Zdaniem ekspertów LeasingTeam Group problem byłby mniejszy, gdyby zatrudnieni zawsze byli rzetelnie informowani o warunkach zatrudnienia i mieli zapewnioną odpowiednią opiekę koordynatora.

Coraz więcej branż boryka się z pozyskaniem pracowników, głównie niskiego szczebla. Mocno we znaki daje się też wysoka fluktuacja kadr. Eksperci rynku pracy uważają, że zjawisko to jeszcze mocniej nasili się w 2024 roku, w związku z czekającymi nas kolejnymi podwyżkami płacy minimalnej. Współpraca z agencją pracy tymczasowej często postrzegana jest jako recepta na braki kadrowe. Jednak, aby była ona skuteczna, firma powinna jasno określić profil poszukiwanego personelu oraz budżet, jaki może przeznaczyć na jego zatrudnienie.

– Nie ma recept na wszystko, jednakże spersonalizowana i dobrze dobrana oferta agencji pracy może być skuteczną metodą na uzupełnienie braków kadrowych w firmie klienta – mówi Kamila Olszak, Dyrektor ds. Rozwoju Regionu Północ w LeasingTeam Group. – Największą korzyścią, zarówno dla firmy, jak i pracownika, płynącą ze współpracy z agencją pracy tymczasowej, jest elastyczność zarówno pod kątem struktury kadrowej, jak i okresu zatrudnienia. Do tego dochodzi oszczędność czasu i optymalizacja kosztów procesu rekrutacji. Współpracując z agencją pracy tymczasowej, korzystamy też z wiedzy i doświadczenia ekspertów rynku pracy, co przekłada się na zwiększenie efektywności podjętych działań – wylicza Kamila Olszak.

Agencja pracy tymczasowej wspiera realizacje celów biznesowych poprzez zdolność szybkiego reagowania i uzupełnienia braków kadrowych. Podczas procesu rekrutacji, ale też już w czasie zatrudnienia i obsługi, agencja zbiera informacje z rynku, które mogą wspierać strategię firmy w obszarze HR. – Czasem jako firma zewnętrzna po prostu widzimy więcej. Współpraca z agencją pracy tymczasowej i dedykowanym koordynatorem pozwala na lepszy nadzór nad wskaźnikami HR, takimi jak: czas od rozpoczęcia projektu do momentu zatrudnienia, powody odrzucenia oferty, poziom absencji, poziom i powody rotacji – tłumaczy Justyna Gosk, Dyrektor Operacyjny LeasingTeam Group.

Dlaczego praca koordynatora jest tak istotna?

Do zadań koordynatorów należy nie tylko wparcie działu rekrutacji w pozyskaniu pracowników. Muszą też dostarczyć im niezbędne informacje o rodzaju wykonywanej pracy, dopełnić wszystkich formalności związanych z zatrudnieniem, być mediatorem z pracodawcą w przypadku jakichkolwiek nieporozumień czy zapewnić transport i zakwaterowanie. Przede wszystkim jednak, koordynatorzy powinni pozostawać w stałym kontakcie z pracownikami od pierwszego, aż do ostatniego dnia pracy.

– Rola koordynatora w agencji pracy jest nieoceniona. Wspiera on pracownika na każdym etapie, od pomocy w poruszaniu się po zakładzie, po wsparcie w dokumentacji i wydawaniu zaświadczeń. Nierzadko jest jednocześnie tłumaczem i negocjatorem – podsumowuje Justyna Gosk, Dyrektor Operacyjny LeasingTeam Group. 

– Od samego początku naszej działalności stawiamy na transparentność i budowanie trwałych relacji opartych na wzajemnym szacunku i zaangażowaniu, dlatego zdecydowaliśmy się na prowadzenie regularnych ocen pracy naszych koordynatorów. Wyniki badań z pierwszego miesiąca napawają optymizmem. Aż 91,5 proc. delegowanych przez naszą agencję pracowników tymczasowych jest zadowolona z obsługi koordynatora. 100 na 106 ankietowanych uważa, że warunki pracy zgadzają się z przedstawioną ofertą i poleciłoby współpracę z firmą LeasingTeam rodzinie lub znajomym – podsumowuje Dominika Zaczek-Chrzanowska, Dyrektor HR LeasingTeam Group.

Badania opinii pracowników tymczasowych delegowanych przez agencję LeasingTeam Group rozpoczęły się we września 2023 roku. Prowadzone są metodą ankiet telefonicznych, realizowanych przez osoby z niepełnosprawnościami. W ten sposób LeasingTeam Group stara się aktywizować grupy zagrożone wykluczeniem społeczno-zawodowym.

Drugi już w tym roku wzrost płacy minimalnej daje się odczuć właścicielom sezonowych punktów gastronomicznych, usługowych i rozrywkowych. Zwłaszcza, że wprowadzony został tuż przed szczytem sezonu wakacyjnego. Przedsiębiorcy z jednej strony muszą radzić sobie z deficytem pracowników, a z drugiej z rosnącymi kosztami pracy i presją płacową.

Lipcowa waloryzacja wynagrodzeń nie jest duża. Jednak w porównaniu z ubiegłym rokiem płaca minimalna wzrosła z 3 010 zł do 3 600 zł brutto, a stawka godzinowa podniesiona została z 19,70 zł do 23,50 zł brutto. Dodatkowo wysoka dynamika wzrostu minimalnego wynagrodzenia napędza presję płacową ze strony pozostałych pracowników. Daje się to we znaki głównie drobnym przedsiębiorcom, dla których koszty zatrudnienia już wcześniej były sporym obciążeniem. Plany finansowe modyfikują też firmy, które potrzebują stosunkowo dużej liczby mniej wykwalikowanych pracowników.

– Koszty zatrudnienia pracownika w ostatnich latach zwiększają się wyjątkowo często. Dawniej zmiana stawki dokonywana była raz na kilka lat, w tym roku mieliśmy już dwie waloryzacje, a w 2024 roku planowane są kolejne. Może to spowodować konieczność cięcia kosztów, redukcji zatrudnienia czy nawet restrukturyzacji zakładów pracy. Do tego, gdy pracownicy na najniższych stanowiskach dostają podwyżkę wynagrodzenia, pozostali zatrudnieni również jej oczekują. W ten sposób napędza się spirala płacowo-cenowa – mówi Sylwia Kutermankiewicz, Dyrektor Działu Kadr i Płac w LeasingTeam Group.

Wakacyjny apetyt na podwyżki

Okres  wakacyjny to wysyp ofert związanych z obsługą turystów, głównie w sezonowej gastronomii, hotelarstwie, handlu i usługach. Sporym wsparciem dla biznesów związanych z turystyką okazał się napływ uchodźców z Ukrainy, w przewadze kobiet, które szybko odnalazły się w tych branżach. Jednak rąk do pracy w tym sektorze wciąż brakuje. Zgodnie z bieżącymi danymi z Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, bezrobocie w czerwcu 2023 wyniosło 5 proc., utrzymując nieprzerwanie trend spadkowy. Oznacza to, że właściwie wszyscy, którzy pracować chcą, są gdzieś zatrudnieni. Ponadto pracownicy, którzy mają niewiele wyższe wynagrodzenie od minimalnego, coraz częściej decydują się na zmianę pracodawcy lub stanowiska.

– Średnie wynagrodzenie w gastronomii oscyluje w okolicach 4 200 zł brutto. Zaczyna być więc odbierane jako niewiele wyższe od minimalnej, co podsyca apetyt pracowników na podwyżki. Przedsiębiorcy prowadzący restauracje, bary, ale też pensjonaty czy nawet hotele muszą mierzyć się ze swoistą walką cenową. Właściciele rywalizują ze sobą, oferując często niewiele wyższe płace. To z kolei generuje wysokie rotacje, a konieczność wdrażania pracowników i szkolenia ich co chwila od nowa jest sporym obciążeniem dla pracodawców – mówi Michał Czernek, Senior Business Development Manager w LeasingTeam Group.

Przedsiębiorcy starają się wypełnić luki kadrowe, zatrudniając uczniów lub studentów do 26. roku życia, którzy są zwolnieni z podatku dochodowego, a na umowie zlecenie również z obowiązku opłacania składek ZUS. Coraz popularniejszym rozwiązaniem staje się też zatrudnienie na podstawie umowy o pracę tymczasową. 
– Jak sama nazwa wskazuje – to umowa, która z założenia jest dedykowana pracy sezonowej, czyli tymczasowej. Ta forma zatrudnienia obejmuje zatrudnienie na umowie o pracę, jak i na umowie zlecenie. Umowa o pracę tymczasową to swego rodzaju „nakładka” na pozostałe stosunki zatrudnienia – wyjaśnia Oliwia Szopa, prawnik, aplikant radcowski w LeasingTeam Group.

Umowa o pracę czy zlecenie?

Pracownicy sezonowi stają zatem przed dylematem, czy warto jest starać się o zatrudnienie na umowę o pracę, czy wręcz przeciwnie – zmierzać do zatrudnienia na umowę cywilnoprawną. Jak przekonują eksperci, w celu incydentalnego zarobku studenckiego, czysto ekonomicznie korzystniejsza będzie umowa zlecenie, gdzie kwota netto wynosi tyle samo ile wynagrodzenie brutto.

– Powszechnie przyjmowana bezwzględna przewaga umowy o pracę nad umową cywilnoprawną w przypadku pracy sezonowej wyraźnie topnieje. Praca wakacyjna ma z założenia trwać kilka tygodni, może miesięcy. W tak krótkim czasie trudno nabyć jakieś szczególne uprawnienia pracownicze, w tym wpływające na trwałość zatrudnienia. Naturalnie, atutem umowy o pracę są uprawnienia urlopowe. Znowu jednak pada pytanie – czy krótki stosunek pracy sezonowej nawiązujemy po to, aby iść w trakcie jej wykonywania na urlop, czy raczej po to, aby na ten urlop czy inne przyszłe wydatki po prostu zarobić? – pyta retorycznie Oliwia Szopa, prawnik, aplikant radcowski. – Dla realizacji celu, jakim jest po prostu szybki, incydentalny zarobek, należałoby kierować się założeniem, że im niższe podatki i zaliczki na ubezpieczenie społeczne, tym lepiej dla podejmującego zatrudnienie – podsumowuje.

Szansą emeryci i osoby małoletnie

Przyczyn niewystarczającej liczby pracowników sezonowych jest wiele. Obecnie mamy do czynienia z dużym niedopasowaniem względem wolnych wakatów. Zmiany w strukturze zawodów spowodował przede wszystkim rozwój technologiczny. Utrzymująca się od wielu lat demograficzna zima tylko to zjawisko potęguje.  Jak prognozują eksperci, luki kadrowe mogą częściowo wypełnić emeryci, którzy w związku z wysoką inflacją, coraz częściej szukają dodatkowego źródła dochodu. Waloryzacja płacy minimalnej może być dla nich dodatkowym bodźcem do powrotu do pracy, chociażby na część etatu. Przedsiębiorcy coraz częściej na wakacje zatrudniają też osoby małoletnie.

– Z fluktuacją pracowników w okresie wakacyjnym w ciekawy sposób zaczynają sobie radzić np. szeroko rozumiane parki rozrywki. Popularne stają się programy zatrudniania uczniów kończących 16. rok życia. Dzięki brakom obciążeń składkami oraz często kosztów życia, uczniowie szkół średnich chętnie przyjmują wakacyjne prace za minimalne wynagrodzenie. Nie mogą oni oczywiście wykonywać szeregu prac, koncentrując się na rolach porządkowych lub właśnie gastronomicznych. Jednak wygenerowane oszczędności na tych stanowiskach pozwalają pracodawcom na utrzymanie pozostałych pracowników, odpowiadając na ich oczekiwania względem podwyżek – podsumowuje Michał Czernek, Senior Business Development Manager w LeasingTeam Group.

Jakich umiejętności i wiedzy wymaga od pracowników Przemysł 4.0? Czy załogi i menedżment polskich firm są gotowe na cyfrową rewolucję? Jak zarządzać procesami w cyfrowym otoczeniu? Na te pytania odpowiedzi szukali uczestnicy dyskusji „Zarządzanie i kompetencje”, zorganizowanej w ramach konferencji Nowy Przemysł 4.0 w Katowicach. Jedną z ekspertek zaproszonych do debaty była Andżelika Majewska – wiceprezes zarządu LeasingTeam Group.

W panelu udział wzięli także Małgorzata Dobrowolska z Centrum Przemysłu 4.0, Tomasz Haiduk – prezes zarządu w Forum Automatyki i Robotyki Polskiej, Dominika Kawala – dyrektor zakładów 3M SuperHub, Rafał Kerger – dziennikarz ekonomiczny i redaktor naczelny WNP.pl, Agnieszka Politańska – członek zarządu i dyrektor ds. rozwoju pracowników w firmie ASTOR, Paweł Poszytek – dyrektor generalny Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji, a także Narodowej Agencji Programu Erasmus+ i Europejskiego Korpusu Solidarności oraz Katarzyna Śledziewska – dyrektor zarządzająca DELab na Uniwersytecie Warszawskim.

– Aby organizacja się rozwijała, powinniśmy przyzwyczajać siebie i swoje kadry do permanentnej zmiany. Często powtarzany frazes „jedyne, co jest w życiu pewne, to zmiana” staje się praktyką, którą powinniśmy stosować w naszych firmach – mówiła Andżelika Majewska. – Wspomnianą filozofię wprowadziliśmy w LeasingTeam Group, tak wewnętrznie, jak i we współpracy z klientami, i promujemy ciągłe zmiany, nawet malutkimi kroczkami, na wszystkich szczeblach organizacji. Cały czas powtarzam, że zmiany powinny towarzyszyć w organizacji od zawsze; powinny być stałym procesem. Trudno wyobrazić sobie sytuację, w której do analogowej organizacji wprowadzamy szybko rozwiązanie digitalowe. Wydaje się to praktycznie niemożliwe. Ludzie nie są przygotowani do tak gwałtownej zmiany – dodawała.

Wiceprezes LeasingTeam Group podkreślała dużą rolę menadżerów i podległych im pracowników. – Najpierw do zmiany przekonany musi być menadżer, mający za sobą zespół, w którym to przekonanie zaszczepi. Co cechuje menadżerów w obszarze digitalizacji? Przede wszystkim wiedza i otwartość, brak obaw przed niepewnością dnia następnego. Menadżer musi mieć pełne zaufanie do zarządu. Musi całkowicie utożsamiać się z organizacją – twierdziła Andżelika Majewska. – Zmian można oczywiście dokonać ludźmi z zewnątrz, którzy przyjdą w roli ekspertów. Uważam jednak, że zdecydowanie bardziej efektywnym rozwiązaniem, lepszym dla organizacji, jest zmiana dokonana poprzez menadżerów z wewnątrz, ewentualnie przy wsparciu ekspertów – zapewniała.

– Podstawowym założeniem każdej organizacji jest rozwój. Ewolucja, a nie rewolucja. Ta ewolucja dokonuje się na naszych oczach właśnie przez tę ciągłą zmianę. Dlatego bardzo istotne jest przyzwyczajanie menadżerów do tego, że będziemy mierzyć nowe parametry, wprowadzać nowe rozwiązania, skracać nasze procesy technologiczne etc. Nie możemy oczywiście zapominać o dużej roli właściwej komunikacji – w tej sytuacji dialogu z menadżerami i pytania ich o to, w jaki sposób te zmiany chcieliby wprowadzić – zaznaczała Andżelika Majewska.

Konferencja Nowy Przemysł 4.0 towarzyszyła zaplanowanej w tym samym czasie konferencji Tech and Job oraz targom TOOLEX. Grupa LeasingTeam była partnerem instytucjonalnym wydarzenia.

Payroll to nic innego jak procesy kadrowo-płacowe w przedsiębiorstwie, które same w sobie są już dość skomplikowane. Na dodatek, w ostatnim czasie ulegają one częstym zmianom legislacyjnym, co powoduje, że działy kadrowo-płacowe muszą stale reagować i dostosowywać swoje działania do nowych wymogów. Wciąż zmieniające się przepisy to także wyzwanie dla wielu właścicieli firm.

Konieczność wnikliwego zapoznania się ze zmianami dotyczącymi prawa pracy i podatków wymaga poświęcenia dużej ilości czasu. Niezbędne staje się zabezpieczenie odpowiednich środków finansowych na szkolenia zespołu i aktualizację systemów rozliczeniowych. W tej sytuacji coraz częściej firmy rozważają przekazanie obsługi kadrowo-płacowej zewnętrznym ekspertom.

Czym jest payroll?

Coraz więcej firm decyduje się na payroll – czyli profesjonalny, kompleksowy outsourcing procesów kadrowo-płacowych. W ten sposób firmy nie tylko pozbywają się problemu związanego z nadążaniem za zmianami w przepisach, ale zyskują ciągłość obsługi oraz oszczędności finansowe.

Przekazanie obsługi kadr i płac zewnętrznym specjalistom to roczna oszczędność od 10 do 20% względem wartości utrzymania własnego działu kadr i płac –  potwierdza Tomasz Pawluczuk, Key Account Manager ds. payroll w LeasingTeam Group. – Do tego dochodzi redukcja kosztów stałych. Przykładowo: klient, mając 100 pracowników do rozliczenia, płaci firmie zewnętrznej za obsługę tej setki. Jeżeli zredukuje zatrudnienie do 80 osób, to otrzyma zmniejszoną FV o 20%. W sytuacji wewnętrznego działu kadr i płac nie ma takiej możliwości. Ponadto, payrolling eliminuje potrzebę ciągłego szkolenia pracowników działów kadrowo-płacowych i wynikających z tego kosztów. Do tego dochodzą oszczędności na zakupie  oprogramowania dla działu kadr i jego aktualizacji. Wszystkimi tymi kwestiami w payrollingu zajmuje się podmiot zewnętrzny – wylicza Tomasz Pawluczuk.

Dzięki payrolowi firma może liczyć na comiesięczne rozliczenia pracowników, kontrolę umów, obsługę zaświadczeń oraz całej dokumentacji pracowniczej, a także na obliczanie zobowiązań wobec Urzędu Skarbowego i ZUS-u czy reprezentowanie przed organami państwowymi. To wielka oszczędność czasu, który przedsiębiorca może przeznaczyć na swoją kluczową działalność i realizację celów strategicznych. Payroll zarazem chroni przed konsekwencjami nieumyślnych błędów popełnianych przez pracowników własnego działu kadr i płac.

Jak wybrać najlepszego dostawcę payrollu?

Doświadczenie to klucz – mówi Agnieszka Haponik, Dyrektor ds. Rozwoju Biznesu w LeasingTeam Group. Warto przyjrzeć się systemowi z jakiego korzysta usługodawca. W naszym przypadku jest to Teta – zaawansowane i bezpieczne rozwiązanie, na którego zakup wiele firm prowadzących własny dział kadr i płac nie mogłoby sobie pozwolić. To kolejna zaleta payrollingu – w ramach usługi firma otrzymuje obsługę bazującą na najnowocześniejszych systemach, na które nie musi wydawać ani grosza. Warto zwrócić uwagę na rekomendacje innych klientów – to zawsze potwierdzenie wysokiej jakości usług.

>>> Zapytaj o usługę Payroll Outsourcingu dla swojej firmy

Wybierając dostawcę payrollu, można też sprawdzić, czy firma posiada i udostępnia klientom platformę do kompleksowej obsługi i automatyzacji procesów HR. Nowoczesne firmy bazują na takich narzędziach, gdyż wpływa to na optymalizację czasu pracy i wzrost poziomu zadowolenia klienta oraz jego pracowników. – Wszyscy nasi klienci w ramach współpracy payrollowej otrzymują dostęp do naszej autorskiej platformy TalentPoint – dodaje Agnieszka Haponik. Usprawnia ona przepływ pracy, automatycznie łącząc działy HR, pracowników, rozliczenia i umowy. Klient zyskuje elektroniczną ewidencję czasu pracy, raporty analityczne, możliwość generowania i podpisywania umów online. Z kolei pracownicy mają stały dostęp do swoich danych, zgłaszają urlopy za pomocą platformy, czy pobierają dokumenty związane z zatrudnieniem itd. Innymi słowy, eliminujemy wszelką papierologię związaną z kadrami i płacami i przechodzimy do rozwiązań w pełni cyfrowych, niezwykle wydajnych i proekologicznych – konkluduje Agnieszka Haponik z LeasingTeam Group.

Tradycyjne kadry i płace to nie tylko najbardziej czasochłonne, ale i papierochłonne procesy w firmie. Dlatego nowe rozwiązania pojawiające się w tym obszarze zmierzają w jednym kierunku – cyfryzacji. O tym, jak wydostać się z uciążliwej papierologii  i wykonać krok milowy w stronę proekologicznego oraz efektywnego payrollu rozmawiamy z Tomaszem Pawluczukiem, Key Account Managerem w LeasingTeam Group.

Jesteś ekspertem w zakresie payrollingu, inaczej zwanego outsourcingiem procesów kadrowo‑płacowych. Staje się on coraz bardziej popularny w Polsce. Porozmawiajmy więc o tej usłudze LeasingTeam Group jak o wezwaniu do działania, za pomocą odpowiednich rozkaźników. Pierwsze dwa to zakończ i rozpocznij.

Payrolling z LeasingTeam Group, czyli przekazanie nam obsługi kadrowo-płacowej, oznacza zakończenie obiegu papierowego dokumentów i rozpoczęcie cyfrowego etapu w kadrach i płacach. Wiadomo, że KiP nie jest wielce fascynującym obszarem biznesu, a głównie wiąże się z rutynowymi działaniami w zakresie zatrudnienia i wynagradzania, o które każdy pracodawca musi zadbać. Decydując się na przekazanie obsługi kadrowo-płacowej LeasingTeam Group, klient całkowicie pozbywa się problemów związanych z prowadzeniem dokumentacji pracowniczej oraz zmianami w prawie pracy i podatkach. To żadna tajemnica, że ciągłe modyfikacje w rozliczeniach i przepisach podatkowych są zmorą dyrektorów finansowych oraz managerów ds. HR, którzy najczęściej nadzorują działy kadr i płac. Przysparzają im zarówno pracy, jak i odpowiedzialności.

Zmień…

… podejście do prowadzenia biznesu. Fakty są takie, że jeśli firma, przykładowo, zatrudnia około 500-600 osób, to najczęściej obsługują je 2 osoby. A więc jedna z nich ma nawet 300 osób do rozliczania i musi zadbać o płynną, jakościową i terminową obsługę. Jeśli w tej sytuacji ktoś, powiedzmy, zachoruje lub zdecyduje się odejść z pracy, to pojawia się duży problem. Tym bardziej się on nasila w firmach zatrudniających 200-300 osób, gdzie najczęściej pracuje jedna kadrowa. Payroll z LeasingTeam Group zapewnia ciągłość obsługi, kwestie urlopów czy rotacji nie zajmują zatem klienta. Oprócz tego, nasi fachowcy są regularnie szkoleni w zakresie zmian prawnych i podatkowych. Od 1 lipca wchodzą w życie kolejne przepisy związane z reformą Polski Ład, co staje się bólem głowy w kadrach i płacach, ale nie dla naszego klienta, bo to my zajmiemy się rozliczeniami według nowych przepisów. Nie musi on martwić się o poprawność i terminy, leżą one po naszej stronie.

 

Przekaż…

… fachowcom całościową obsługę kadr i płac. Niektórzy klienci ostrożnie woleliby przekazać jedynie płace. Moim zdaniem, optymalny biznesowo outsourcing jest wówczas, gdy obejmuje zarówno kadry, jak i płace. W innym wypadku tworzy się problem logistyczny z dublowaniem funkcji i zadań. Przekazując obsługę kadr i płac, firma średnio w skali roku oszczędza od 10 do 20% kosztów utrzymania własnego działu kadrowo-płacowego. Nadmienię, że w ramach usługi payroll klienci mogą korzystać z naszej autorskiej platformy TalentPoint, która kompleksowo obsługuje i automatyzuje procesy HR. Platformę zaprezentowaliśmy podczas konferencji HR Tech Summit 2022, gdzie odnotowaliśmy duże zainteresowanie jej rozbudowanymi funkcjonalnościami. Już teraz TalentPoint obsługuje ponad 10 000 osób miesięcznie, a to dopiero początek.

 

Zredukuj…

…koszty, przede wszystkim te stałe. Przykładowo: klient ma 100 osób do rozliczenia i płaci za obsługę pojedynczej osoby. Jeżeli zredukuje zatrudnienie do 80 osób, to redukuje koszty o te 20 osób. W sytuacji wewnętrznego działu kadr i płac takiej możliwości nie ma. Ponadto, payrolling eliminuje potrzebę ciągłego szkolenia pracowników, o które klient musi zadbać sam, żeby móc właściwie rozliczać wynagrodzenia. Do tego dochodzą koszty inwestycji w systemy kadrowo‑płacowe, które bardzo różnią się cenowo. Niektóre podstawowe kosztują kilka tysięcy, a niektóre mocno rozbudowane jak TETA – kilkaset tysięcy. Weźmy pod uwagę też koszty zakupu licencji oraz obsługi serwerów przez własny dział IT, jeśli nie korzysta się z rozwiązań chmurowych. Kolejne koszty to aktualizacje wykupionego oprogramowania. Niektóre z nich kosztują 100 procent licencji początkowej. Fizycznie odchodzi przestrzeń biurowa zajmowana przez dział kadr i płac, którą można przeznaczyć na inne cele. A wraz z nią – i sprzęty komputerowe, biurka, drukarki oraz teczki i szafy pełne dokumentów. Innymi słowy, payroll z LeasingTeam Group przenosi nas do cyfrowego świata, uporządkowanego i proekologicznego.

Zyskaj…

…pewność, że mimo możliwych zawirowań na rynku pracy, będziesz mieć sprawną i niezawodną obsługę kadrowo-płacową. Zapewniamy w umowie, że czas naprawy sytuacji problemowych wynosi maksymalnie dwa dni robocze. Na bieżąco dostarczamy klientowi niezbędne zestawienia i raporty. Oprócz tego gwarantujemy bezpieczeństwo i poufność danych, a także pełne wsparcie techniczne systemów informatycznych wykorzystywanych do realizacji usługi. Posiadamy wszystkie najnowsze certyfikaty, jeśli chodzi o zabezpieczenie informatyczne payrollu. Usługa jest zgodna z RODO, a w trakcie jej realizacji zapewniamy pomoc prawnika – specjalisty z zakresu prawa pracy.

>>> Zapytaj o usługę Payroll Outsourcingu dla swojej firmy

Już po raz drugi pauzujesz naszą rozmowę. Nie zaplanowałam żadnego rozkaźnika na tę okazję.

Usprawiedliwienie mam takie, że nic nie dzieje się poza kontekstem tej rozmowy. Dzwonią klienci zainteresowani payrollem naszej firmy. Mamy więc sytuację, kiedy ciąg dalszy już nastąpił.

Z Tomaszem Pawluczukiem rozmawiała Ivanna Chernyk

Szacuje się, że w przededniu wybuchu konfliktu zbrojnego u naszych wschodnich sąsiadów, w Polsce przebywało 1-1,3 mln Ukraińców1. Z tego znacząca grupa zasilała szeregi pracowników branży produkcyjnej, budowlanej i logistycznej. Czy wojna już wpłynęła na rynek pracy? Jakich zmian można się spodziewać w najbliższym czasie?

Stan na dziś

Na razie nie odnotowano wyraźnego spadku liczby pracowników z Ukrainy, jak podaje Katarzyna Dąderewicz, dyrektor działu rekrutacji zagranicznych z LeasingTeam, wiodącej agencji zatrudnienia w kraju. Może to jednak wynikać z faktu, że dotychczas nie wprowadzono tam masowych powołań do wojska osób przebywających za granicą.

– Obecnie mają miejsce jedynie pojedyncze wyjazdy, które szacujemy na ok. 1-2% ogólnej liczby pracowników ukraińskich – mówi Katarzyna Dąderewicz. – Klienci również nie zgłaszają obaw związanych z płynnością dostarczania zasobów ludzkich. Pamiętajmy jednak, że wojna bardzo mocno zjednoczyła Ukraińców jako naród, zatem nie będzie dla nas niespodzianką, jeśli w najbliższych dniach liczba powrotów do ojczyzny drastycznie wzrośnie – dodaje.

Jeśli tak się stanie ubytek pracowników może okazać się bolesny dla polskiego rynku pracy, gdyż Ukraińcy stanowią główną siłę w wielu firmach i branżach: produkcyjnej, logistycznej (magazyny), budowlanej.

Już teraz coraz trudniej jest pozyskać pracowników na stanowiska typowo męskie, wymagające tężyzny fizycznej. Do tej pory wakaty te obejmowali w znacznej części właśnie obywatele Ukrainy, nie tylko przebywający na stałe w Polsce, ale też przyjeżdżający regularnie na czasowe kontrakty. Obecnie nie mają już takiej możliwości w związku z zakazem wyjazdu z kraju, który obejmuje wszystkich mężczyzn od 18 do 60 r. życia.

Kolejne dni i tygodnie

Antycypując problemy z pozyskaniem kadr z Ukrainy, pracodawcy otwierają się na pracowników innych nacji, np. Gruzji, Armenii, Mołdawii, a nawet Meksyku czy krajów afrykańskich. Ci jednak coraz częściej obawiają się przyjazdu do Polski, bezpośredniego sąsiada kraju, w którym trwają działania wojenne. – Choćby dziś otrzymaliśmy cztery odmowy przyjazdu do Polski od osób, którym zapewniliśmy już pełną legalizację pobytu i pracy – mówi Agnieszka Haponik, dyrektor rozwoju biznesu i marketingu w LeasingTeam Group.

Wiele osób zastanawia się czy na polski rynek pracy wejdą napływający masowo uchodźcy wojenni z Ukrainy? – Odpowiadając na to pytanie, musimy mieć na uwadze, że do Polski uciekają przede wszystkim kobiety z dziećmi. Przekraczając granicę, w pierwszej kolejności skupiają się one na zapewnieniu schronienia, a dopiero za jakiś czas zaczynają myśleć o zorganizowaniu opieki dla dzieci i poszukiwaniu pracy. Do Polski napłynęło dotychczas niemal 2 miliony uchodźców, z czego dopiero część zaczęła aktywnie poszukiwać zatrudnienia. Sytuacja może w bliskim czasie ulec zmianie ze względu na nowe przepisy, które pozwalają ukraińskim uchodźcom na legalną pracę na terenie Unii Europejskiej, zatem również w Polsce bez konieczności zdobywania urzędowych pozwoleń. Dotyczy to tylko uciekinierów wojennych, którzy wjechali na teren UE po 23 lutego 2022 i złożyli wniosek o ochronę tymczasową.

W obliczu powyższych informacji pojawia się pytanie, jaka część uchodźców z Ukrainy pozostanie w Polsce, a jaki procent wyruszy w głąb UE w poszukiwaniu pracy.  

– Polska pozostaje dla Ukraińców krajem pierwszego wyboru ze względu na podobieństwa kulturowe, zrozumiały, łatwy do nauki język czy bezpośrednie sąsiedztwo z ich krajem ojczystym, co w obecnej sytuacji jest dla nich niezwykle istotne. Można więc założyć, że pomimo pełnej otwartości rynku w całej Unii, większa część uchodźców zdecyduje się na poszukiwanie pracy w Polsce – tłumaczy Agnieszka Haponik.

Jest to pozytywna informacja, biorąc pod uwagę fakt, iż z czasem i w jakieś części uchodźcy mogliby zapełnić wakaty na stanowiskach wyspecjalizowanych, na które w Polsce jest spore zapotrzebowanie, a obecnie trudno znaleźć takich pracowników. Mowa tu np. o branży medycznej (pielęgniarki, położne, lekarze), tekstylnej (szwaczki), edukacyjnej (nauczycielki, opiekunki, przedszkolanki), ale też IT.

Możliwe scenariusze

Można założyć trzy kierunki rozwoju sytuacji na rynku pracy.

Po pierwsze – zarówno pracodawcy, jak agencje pracy będą dywersyfikować listę krajów, z których można pozyskać pracowników. – Należy znacznie poszerzyć obszar poszukiwań – otworzyć się na pracowników z Azji, Afryki i Ameryki Południowej. Klienci muszą jednak być świadomi, że sprowadzenie pracowników z dalszych obszarów wymaga kilku miesięcy, zatem już dzisiaj powinni planować działania i zlecać do agencji zapotrzebowania na pracowników w 3. i 4. kwartale 2022 – mówi Katarzyna Dąderewicz z LeasingTeam.

Po drugie – w bliskiej perspektywie, ze względu na duży napływ kobiet z Ukrainy, firmy powinny rozważyć przemodelowanie organizacji pracy tak, by przy zachowaniu aktualnego poziomu zatrudnienia, móc zwiększyć udział procentowy kobiet.

Po trzecie – rozwój automatyzacji. Już dziś większość magazynów i sporo zakładów produkcyjnych opiera się na automatyce. Do rozwoju takich rozwiązań przyczyniły się ostatnie lata pandemii. Obecna wojna sprawi, że firmy będą inwestować w tego typu narzędzia i systemy jeszcze chętniej.

– Sytuacja na rynku pracy jest skomplikowana, dynamiczna, a przede wszystkim trudna do przewidzenia. Pandemia jednak nauczyła nas szybkiego reagowania i znajdowania odpowiednich rozwiązań – podkreśla Agnieszka Haponik.

 

1 https://www.bankier.pl/wiadomosc/Gorny-Liczba-Ukraincow-w-Polsce-wrocila-do-poziomu-sprzed-pandemii-statystyki-moga-byc-zaburzone-8239097.html