Regulowana kodeksem pracy. Podpisywana na okres próbny, czas określony i czas nieokreślony.
Umowa o pracę to najbardziej tradycyjna forma zatrudnienia, regulowana Kodeksem Pracy. W ramach niej wyróżniamy: umowę o pracę na okres próbny, umowę o pracę na czas określony i umowę o pracę na czas nieokreślony.
Dlaczego warto korzystać z tej formy zatrudnienia?
- gwarancja minimalnego wynagrodzenia – przy zatrudnieniu na pełny etat w ramach umowy o pracę Twoje miesięczne wynagrodzenie nie może wynosić mniej niż 1850 zł brutto (stan na 2016 r.)
- większe poczucie bezpieczeństwa – wszystkie zasady pracy reguluje Kodeks Pracy, który w przypadku umowy na czas nieokreślony chroni Cię przed nieuzasadnionym lub przedwczesnym rozwiązaniem umowy
- gwarancja dłuższego wypoczynku – umowa o pracę zapewnia Ci, w zależności od stażu pracy, płatny urlopy wypoczynkowy w wymiarze od 20 do 26 dni w roku
1. Umowa o pracę na okres próbny
Okres próbny to czas, kiedy każda ze stron może przekonać się o trafności dokonanego wyboru. Pracodawca może w praktyce zweryfikować, czy zatrudnił odpowiednią osobę, a pracownik, może przekonać się czy odpowiada mu kultura organizacyjna firmy i rodzaj wykonywanej pracy.
Umowa o pracę na okres próbny musi zostać zawarta w formie pisemnej i nie może przekroczyć 3 miesięcy. Dopuszczalne jest ponowne zawarcie umowy na okres próbny tylko w sytuacji, gdy:
- pracodawca chce zatrudnić pracownika w celu wykonywania innego rodzaju pracy,
- pracownik ma być zatrudniony w celu wykonywania tego samego rodzaju pracy po upływie co najmniej 3 lat od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniej umowy o pracę.
Umowę na okres próbny można rozwiązać za porozumieniem stron lub za wypowiedzeniem, które wynosi:
- 3 dni robocze, jeżeli okres próbny nie przekracza 2 tygodni,
- 1 tydzień, jeżeli okres próbny jest dłuższy niż 2 tygodnie,
- 2 tygodnie, jeżeli okres próbny wynosi 3 miesiące.
2. Umowa o pracę na czas określony
Umowa o pracę na czas określony jest zawierana w formie pisemnej i ma ustalony termin ważności. Umowa ta służy realizacji bieżących lub okresowych celów firmy, których zakończenie może być określone konkretną datą.
Maksymalny czas zatrudnienia na podstawie umów na czas określony, których liczba nie może przekroczyć 3 umów, i czasu jaki upłynie pomiędzy zawieraniem kolejnych umów, wynosi 33 miesiące. Do limitu nie wlicza się umowa na okres próbny. To oznacza, że w okres zatrudnienia pracownika na umowie na czas określony może maksymalnie trwać 3 lata (3 miesiące umowy próbnej i 33 miesiące umowy na czas określony). Jednocześnie, te same strony nie mogą zawrzeć więcej niż 3 umowy na czas określony.
Zarówno zawarcie czwartej umowy na czas określony z tym samym pracownikiem, jak i przekroczenie 33 miesięcy zatrudnienia w ramach umowy na czas określony, oznacza, że pracownik zostaje automatycznie zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony.
Umowa o pracę na czas określony rozwiązuje się wraz z upływem terminu wskazanego w umowie. W przypadku kobiet w ciąży umowa automatycznie zostaje przedłużona do dnia porodu jeśli bez przedłużenia uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży. Taką umowę można także rozwiązać za wypowiedzeniem, którego długość jest uzależniona od okresu zatrudnienia pracownika u danego pracodawcy. Okres wypowiedzenia wynosi:
- 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,
- 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy, ale krócej niż 3 lata,
- 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 3 lata.
3. Umowa o pracę na czas nieokreślony
W umowie o pracę na czas nieokreślony nie wpisuje się terminu rozwiązania umowy. Umowa jest zawierana w formie pisemnej.
Taką umowę można rozwiązać na trzy sposoby: podpisując porozumienie o rozwiązaniu umowy, wypowiadając umowę lub rozwiązując umowę bez wypowiedzenia.
Umowa o pracę na czas nieokreślony może być rozwiązana na mocy porozumienia stron w terminie przez nie ustalonym lub po upływie okresu wypowiedzenia, który zależy od stażu pracy u danego pracodawcy i wynosi:
- 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,
- 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy ale krócej niż 3 lata,
- 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 3 lata.
Jeśli pracodawca chce wypowiedzieć umowę o pracę na czas nieokreślony lub rozwiązać ją bez wypowiedzenia, musi przedłożyć oświadczenie uzasadniające tę decyzję. W takiej sytuacji ma także obowiązek poinformować pracownika o przysługującym mu prawie odwołania do sądu pracy.